Pandemia przyspieszyła rozpędzony świat. Narastają wątpliwości wokół „sprawdzonych” metod myślenia strategicznego, reguł formułowania założeń i przyjmowania czegokolwiek za „pewność”. Koncepty VUCA i BANI opisały wyjątkowość naszej rzeczywistości. Strategia i ruch na osobistych oraz biznesowych szachownicach, nadal, należą do każdego z nas.
„Strategia to droga – elastyczna ścieżka, która prowadzi nas tam, gdzie chcemy”
Simon Sinek
Komu uda się tak sztuka?
Kiedy myślę o rozwoju i strategiach, kojarzę te obszary głównie z talentem Strateg (Strategic). Instytut Gallupa umieszcza go w domenie talentów myślenia strategicznego – wspierających pozyskiwanie i analizowanie danych w celu podejmowania najlepszych decyzji. Warto poznać przejawy tego talentu, aby zestawić je z obrazem strategów rodem z wojennych filmów.
Strateg to dar kreowania alternatywnych ścieżek postępowania. Ułatwia on osobom utalentowanym dostrzeganie wzorów w złożoności oraz wyławianie z niej istotnych elementów. W swego rodzaju „myślowym laboratorium”, potrafią one prześledzić przebieg potencjalnych ścieżek, rozważyć możliwe związki przyczynowo-skutkowe oraz zidentyfikować szanse i trudności. Efektem ich myślenia staje się wybór najlepszego planu drogi do celu i świadome odrzucenie pozostałych ścieżek.
A co, jeśli na szachownicy pojawi się nowa figura? A jeśli królowe wypracują porozumienie? Być może sama szachownica przybierze inną formę? Osoby silne talentem Stratega potrafią przyjąć takie założenia i wyobrazić sobie ich możliwe konsekwencje. Aby w pełni korzystać ze swojego talentu, ludzie ci potrzebują przestrzeni na korygowanie planów, aktualizację konkretnych strategii o nową wiedzę, warunki i wpływ okoliczności.
Co, jeśli…?
Nawet osobom utalentowanym strategicznie, a może zwłaszcza im, potrzebne są metody i narzędzia pozyskiwania „wsadu” do przemyśleń. Pewnym wyzwaniem jest dziś zbieranie wartościowych danych. Ludzie silni talentem Stratega tworzą tu swoje… strategie. Jasna wizja życia lub biznesu, baczne obserwowanie megatrendów, wychwytywanie sygnałów zmian w otoczeniu, nieustanne uczenie się, krytyczne myślenie i ciekawość świata to przykłady „strategicznych nawyków”.
Co, jeśli moją pracę przejmie sztuczna inteligencja? Co, gdy w mojej branży niebawem pojawi się nowy gracz? Pytania tego typu to znaki rozpoznawcze talentu Strateg. Osoby silnie utalentowane „myślą pytaniami” i rozpatrują scenariusze. Szukają najlepszej sekwencji kroków. Wszystko po to, aby ułatwić przygotowania do potencjalnej przyszłości.
Myślenie zgodnie z dewizą „bo zawsze tak było”, może być szczególnie trudne do przyjęcia dla strategów(żek). Dostrzeganie drogi i możliwych kroków, tam gdzie inni ich nie widzą, bywa dla nich silnym motywatorem. Prawo do elastycznego korygowania przyjętego scenariusza, daje im przekonanie i pewien spokój o przyszłość. Znajdą przecież jakiś Plan B, sposób na odpowiedź i wskazówki na dalszą drogę do określonego celu. Utalentowanym daleko do „wróżenia”. Starają się oni możliwie adekwatnie wyobrazić sobie przyszłość w oparciu o dane i zaproponować kroki pozwalające się w niej znaleźć.
Ku przyszłości
Menedżerowie i menedżerki obdarzone talentem Stratega mogą oferować swoim zespołom przestrzeń na dyskusję o zmianach status quo, zaproszenie do myślenia o przyszłości i ćwiczenia kreatywności w tworzeniu ścieżek działania. To potencjalny obszar nauki porządkowania elementów w chaosie, dostrzegania wzorów i reguł, oceniania zasobów i brania pod uwagę różnych perspektyw.
Silny talent Stratega wyzwala w menedżerach i menedżerkach skłonność do myślenia o celach w kategoriach długookresowych. Zarówno cele bieżące, jak i te oddalone w czasie, obejmują oni/one strategiczną uwagą. Wszystko po to, aby dostrzec potencjalne skutki i odroczone konsekwencje dzisiejszych działań. Taka postawa może być różna od tej, prezentowanej przez osoby nastawione na sukces miesiąca czy kwartału.
Współpracując z osobami utalentowanymi Strategiem, można odnieść wrażenie, jakby proces ich myślenia był niezwykle intensywny i szybki. Jest to szczególnie widoczne w postaci sprawnie generowanych podsumowań i możliwych planów. Bywa i tak, że do namysłu potrzebują one dłuższej chwili.
„Esencja strategii leży w tym, czego nie robimy”
Michael E. Porter
Menedżerowie i menedżerki o silnym talencie, jeszcze zanim zaproponują najlepszy plan, często odrzucają te strategie, które zdają się prowadzić do trudności, zagrożeń lub „ślepych ulic”. Po rozważeniu opcji, wybierają najlepszą z nich. Często mają też w sobie gotowość i elastyczność, która pozwala im obmyślać nowe plany i rezygnować z bieżących, gdy przestają działać. Osoby o dojrzałym talencie demonstrują szczególną uważność na to, aby do strategicznych prac włączać zespoły. Dbają też o klarowną komunikację. Takie podejście ułatwia im budowanie zaangażowania w zespołach i poszerzanie grona tych, którzy rozumieją i podążają za daną wizją.
Cenne kompetencje
W szybkim świecie pokusa szybkich rozwiązań wydaje się być szczególnie atrakcyjna. Osoby utalentowane Strategiem mogą przynosić tu cenną jakość – pogłębionego namysłu, intelektualnej wytrzymałości, proponowania wciąż nowych rozwiązań i cierpliwości do korekt obranej ścieżki. Mogą na tym korzystać poszczególne osoby, społeczności i organizacje.
Gdy w jednym miejscu spotykają się osoby różnie utalentowane, otwierają się kolejne możliwości. Podam kilka przykładów. Połączenie talentu Stratega z Elastycznością może podnosić szybkość reakcji i skłonność do rozważania wielu opcji w tzw. „czasie rzeczywistym”. Jeśli na talentowej szachownicy pojawi się Zbieranie – mogą pojawić się dane dotąd pomijane. Maksymalista może wesprzeć wybór najlepszej opcji i ją udoskonalić, a Aktywator może przyspieszyć działanie i realne efekty.
Dostrzegasz w sobie talent Stratega? Oto propozycje rozwojowe:
- Upewnij się, że Twoje planowanie przekłada się na konkretne efekty w rzeczywistości. Zadbaj o to, aby pojawiły się dwie fazy – myślenia i działania.
- Dziel się tym, „jak myślisz”. Buduj relacje i docieraj do umysłów i emocji ludzi. Ułatwiaj im zrozumienie Twojego toku myślenia. Zadbaj o to zwłaszcza wtedy, gdy proponujesz zmiany w „dobrze działającym status quo”.
- Obserwuj świadomie świat, czytaj, rozmawiaj z ludźmi z różnych środowisk, inspiruj się, dołączaj do grup zgłębiających temat przyszłości.
- Wyostrzaj swoje myślenie – znajdź „partnera(kę) w myśleniu”, osobę, która wesprze Cię w rozwoju technik myślenia, poszukiwania źródeł i skutecznym argumentowaniu Twoich rekomendacji.
Masz własne sprawdzone strategie rozwoju talentów? Chętnie je poznam! Napisz do mnie:)


