Ciepły wrzesień sprzyja rozmowom w kawiarnianych ogródkach. I choć lato ma w sobie coś z uspokajającej lekkości, to zdarzyć się w nim może spotkanie z energetyzującym motywem. Gdy w rozmowie pojawiają się akronimy VUCA i BANI – na brzeg letniego oceanu napływają mobilizujące fale. To przypływ zmienności (Volatility), niepewności (Uncertainty), złożoności (Complexity) i niejednoznaczności (Ambiguity) oraz kruchości (Brittleness), niepokoju (Anxiety), nieliniowości (Non-linearity) i niezrozumiałości (Incomprehensibility).
VUCA – podejście ukute ponad 30 lat temu w obszarze wojskowym, w XXI wieku świetnie sprawdza się w opisie powszechnie doświadczanej rzeczywistości. Patrząc na pandemiczne wyzwania, futurysta Jamais Cascio uzupełnia opowieść o współczesności – koncepcją BANI. Jeśli w życiu zawodowym pełnisz rolę menedżerską, to możesz czuć, że świat wysłał Ci specjalne zaproszenie pełne wyzwań VUCA i BANI.
Jaka jest Twoja rola?
W książce „Milenialsi zarządzają” C. Espinozy i J. Schwarzbarta autorzy przywołują (za W. Bennisem i B. Nanusem) rozróżnienie między zarządzaniem, a przywództwem. Piszą o nim tak:
„Menedżerowie są ludźmi, którzy właściwie robią pewne rzeczy, a przywódcy to ludzie, którzy pewnie robią rzeczy właściwe”
„Milenialsi zarządzają” C. Espinoza i J. Schwarzbart Wydawnictwo Naukowe PWN SA Warszawa 2018
Jednocześnie wspominają oni o znawcy organizacji Peterze Vaill, który powątpiewa w faktyczne rozdzielanie tych ról. Proponuje on pojęcie „zarządzającego przywódcy” (tamże).
Możliwe, że i Ty łączysz w swojej pracy wymiary przywództwa i zarządzania. Niezależnie od nazwy Twojej roli, wieku, menedżerskiego stażu czujesz, że pod warstwą nazewnictwa kryją się realne wyzwania.
Świat stał się wielką pracownią?
Pamiętam szkolne lekcje chemii i nasze pytania o wynik reakcji. Nauczycielka odpowiadała – „Chodźcie! Sprawdzimy!” Choć pewnie znała większość odpowiedzi, zachęcała nas do eksperymentów.
Dziś wracam do tego wspomnienia, bo nie ma jednej odpowiedzi „w” i „na” VUCA i BANI. Pewnie też nie ma takiej, do której można się na dłużej przywiązać. Może właśnie postawa ciągłego wzbudzania ciekawości oraz pokory wobec warunków i wyniku – właściwa dla eksperymentów – stanowi wartościową propozycję?
Tworzenie możliwie klarownej wizji, wartości i celów mogą przynieść podstawy stabilności w ludziach, zespołach, obszarach. Niepewność może osłabiać praktyka jej dostrzegania, obejmowania krytyczną analizą i celowym działaniem. Jeśli świadomie zastosujemy uproszenia procesów czy struktur, w pewnym stopniu ograniczymy złożoność. A niejednoznaczność? Może wzmacnianie w sobie i zespołach odwagi do eksperymentowania, ćwiczenie zwinność w myśleniu i ruchach przyniosą efekty?
Świadomość kruchości zaprasza nas do budowania „nowej odporności”. Jest tu miejsce na zdolność do „odbijania się” po zetknięciu z przeciwnościami, strategię działania w stresowej sytuacji, a także codzienną dbałość o swój stan (np. poprzez korzystne nawyki, wsparcie w relacjach). Pewnym wsparciem w osiąganiu równowagi może stać się pogłębienie rozumienia własnych emocji, empatyczne i uważne „bycie”, aktywne słuchanie oraz myślenie o emocjach. Co z Nieliniowością? Może to czas na nową obszerną, wielowątkową logikę i więcej miejsca dla intuicji? A Niezrozumiałość? Być może to zaproszenie do pogłębienia własnej zdolności do refleksji, dopuszczenia różnych punktów widzenia i uznania zasobów intuicji?
Jakimi zasobami dysponujesz? Które chcesz rozwinąć lub nabyć?
Samoświadomość, ciekawość, odwaga, pokora, świadome kierowanie uwagą, korzystne nawyki, relacje, krytyczne myślenie, aktywne słuchanie, zwinność, odporność, świadomość emocji i empatia, łączenie różnorodnych perspektyw i punktów widzenia oraz intuicja. Być może to pewien pęk kluczy do świata VUCA i BANI?
Czy już wiesz, jak możesz skorzystać ze swoich talentów, aby osiągać cele, rozwijać się i wspierać rozwój zespołów w tych czasach? Być może sięgniesz do Aktywatora, Uczenia się, Indywidualizacji czy Empatii? Możesz ponownie spojrzeć na swój talentowy profil i zastosować mocne strony w obliczu wyzwań.
Przygotowałam dla Ciebie krótki przewodnik menedżerski. Krótki, bo doświadczenie podpowiada mi, że rozważnie korzystasz z czasu. Powstał on, aby Cię zainspirować i ułatwić Ci skuteczną odpowiedź na menedżerskie wyzwania. Znajdziesz w nim w zwięzłej formie i po polsku opis wszystkich 34 talentów w podziale na 4 domeny (Wykonywania, Wpływu, Budowania relacji i Myślenia strategicznego – tak grupuje talenty Instytut Gallupa). Do każdego z nich znajdziesz też propozycję rozwojową, z której możesz skorzystać.
Niech ułatwi Ci stawianie czoła wyzwaniom VUCA i BANI!
Powodzenia!
